inbouwspots

Inbouwspots zijn er in diverse soorten en maten. Wij willen ons beperken tot de zogenaamde inbouwringen. Ze zijn te krijgen in verschillende kleuren en maten. Onze modellen zijn allemaal vervaardigd van Gietaluminium. Roesten kunnen ze dus niet!

Bij een inbouwring is de binnenmaat een maatstaf voor de te gebruiken lichtbron. In de laagspanningslampjes zijn er twee groottes en voor de 230V halogeen gelden ook twee maten. Hierbij is de grootste maat van de laagspanningshalogeenlampen gelijk aan de kleinste maat van de 230V versie, namelijk 50mm.

 

Tegenwoordig worden er steeds minder gloeilampmodellen gemaakt. Dit heeft hoofdzakelijk te maken met de opkomst van de compacte halogeenbronnen. Bij dit soort lichtbron is minder inbouwdiepte nodig en er zijn veel meer toepassingsmogelijkheden met eenzelfde inbouwring. Zo kunt u verschillende lichtbundels kiezen, voor het aanlichten van voorwerpen zoals schilderijen of het verlichten van een ruimte. Ook de lichtkleur kan uit diverse schakeringen worden gekozen. De meest voor de hand liggende is het gewone 'witte' licht. Maar er zijn ook types in geel (zachter), roze (aanlichten vleesartikelen) en mint (planten uitlichten).

 

---

Iets over licht

Net als de oude vertrouwde gloeilamp heeft ook de halogeenlamp een 100% kleurweergave. Dit wil zeggen dat de te verlichten voorwerpen en/of ruimtes de natuurlijke kleur weergeven. De lichtsterkte speelt daarin ook een grote rol. Weinig licht zal worden ervaren als schemerig, waardoor alles donkerder waargenomen wordt. Veel licht daarentegen zal als vel worden ervaren. De kleuren zijn dan veel beter te onderscheiden. Het een en ander is afhankelijk van ons eigen gezichtsvermogen. Een ouder iemand zal meer licht eerder op prijs stellen.

Een inbouwspot geeft normaal gesproken direct licht. Het is dus van belang ervoor te zorgen dat men niet constant in het licht van de spot kijkt. Er zijn inbouwspots in de handel met een glazen kegeltje onder het plafond of een gekleurde schijf. Dit zorgt voor een zachtere kleur en 'inkijken' is niet meer mogelijk. Er wordt in de normale inbouwringen ook wel eens een speciale lichtbron gebruikt (alleen in 12V uitvoering), die een metalen bescherming over het felste deel van de lichtbron heeft, waardoor een soort 'indirecte' verlichting ontstaat. Maar omdat de lichtbron zo compact is kan de lichtbundel toch te fel blijven. Met dit soort lichtbronnen kan een zeer gerichte lichtbundel gecreëerd worden.

---

Alles over inbouwspots

We zullen eerst kort proberen samen te vatten wat de verschillen zijn tussen de lichtbronnen die u kunt gebruiken in de inbouwringen. In het hoofdstuk 'Benodigdheden' gaan we in op de praktijk.

Om te beginnen zijn er twee mogelijkheden als het gaat om de halogeenlichtbron. Deze is namelijk als 12V en als 230V in de handel. De wezenlijke verschillen zijn duidelijk weergegeven in onderstaand tabel. Wilt u toch liever inbouwspots met een gloeilampfitting dan is er helaas niet erg veel keus meer. Houdt u dan in ieder geval rekening met een inbouwdiepte van tenminste 15cm!

Voordelen 230V versie

• U ziet, de 230V versie is gemakkelijk uitwisselbaar met een reeds bestaande inbouwspot voor gloeilampen. U heeft geen speciale dimmer nodig. Een simpele gloeilampdimmer volstaat prima.
• Bovendien zijn de lichtbronnen voorzien van een bajonetsluiting (denk aan starter van TL-balk),waardoor ook na lange tijd de lichtbron nog eenvoudig is te verwisselen.
• Het hoeft eigenlijk niet meer gezegd te worden: een trafo is niet nodig. De lamp wordt rechtsreeks op het net (230V) aangesloten.
• De 230V halogeenlamp is er sinds kort in 4 lichtsterktes. 20W (nieuw), 35W, 50W en 75W.

Voordelen 12V versie

• De 12V versie heeft echter ook z'n voordelen. Door toepassing van laagspanning bent u vrijer in het plaatsen van verlichting in bijvoorbeeld douche, keuken of carport. Natuurlijk moet u er op toezien dat de trafo, die hier wel nodig is, op een veilige plaats wordt ondergebracht.
• De 12V versie kunt u qua sterkte vergelijken met de halogeenlampen in uw auto. Ze zijn dagelijks onderhevig aan trillingen en gaan desondanks zeer lang mee. Daarom zijn de 12V halogeenlampen ook goed toepasbaar voor buitengebruik. Onder een carport e.d.. Weersinvloeden zijn geen probleem voor dit type.
• Tot voor kort was het noodzaak, wanneer u halogeen laagspanning wilde dimmen, een daarvoor geschikte dimmer aan te schaffen. Deze dimmers zijn vrij kostbaar. Met de komst van de nieuwe generatie elektronische trafo's is dit verleden tijd. Met de nieuwe trafo's is het mogelijk de verlichting te dimmen met een gewone gloeilampdimmer.
• Dan is er nog de grote collectie lichtbronnen. Van 10W, 20W, 35W en 50W zijn er diverse kleuren en types.
• De levensduur is zo'n 1,25 tot 2,5 keer zo lang als de 230V versie. Dus op moeilijke plekken liever een lichtbron met langere levensduur.
• De 12V lichtbron heeft 1/5 meer lichtopbrengst vergeleken met de 230V halogeenbron. In de praktijk schijnt dit verschil nog veel hoger te liggen. We ervaren een 20W/12V koudspiegellampje net zo vel als een 230V versie van 50W. In ieder geval een flinke winst op de stroomkosten, vooral als het om meerdere lampen gaat.